Circulair bouwen
We zijn al op weg!
De beschikbaarheid van grondstoffen is eindig: op=op. Daarom werkt Nederland toe naar een circulaire economie in 2050. Producten en grondstoffen zo veel mogelijk hergebruiken en waardevernietiging minimaliseren, dat is het doel. Wij nemen onze verantwoordelijkheid om actief bij te dragen aan deze materiaaltransitie, samen met onze kopers, huurders, opdrachtgevers, gemeenten en ketenpartners. We gaan niet wachten tot de overheid ons verplicht. Zo streven we niet in 2030 maar al in 2025 naar een halvering van het primair grondstofgebruik. Natuurlijk komen wij zelf in actie, maar we willen ook anderen enthousiasmeren om mee te doen. Net zoals we eerder deden met de energietransitie.
Het voortouw nemen
Binnen Hendriks, waar Hendriks Coppelmans deel van uitmaakt, benaderen we circulair grondstoffengebruik via vier aandachtsgebieden:
- 1. Vergroten van het aandeel secundaire grondstoffen
- 2. Vergroten van het aandeel biobased/hernieuwbare grondstoffen
- 3. Vergroten van de herbruikbaarheid van grondstoffen
- 4. Borgen van een gezond binnenklimaat voor de gebruiker
Deze doelstellingen vertalen we naar concrete (deel)projecten. We investeren en participeren bovendien zélf in de ontwikkeling en productie van duurzame bouwmaterialen via onze Circulaire grondstoffen bv. Daarbij concentreren we ons op circulaire en biobased alternatieven voor fundering, constructie, gevel en isolatie. Juist daar valt milieuwinst te halen omdat die materialen in de bouw een hoog volume vertegenwoordigen.

Een nieuw ecosysteem
De toepassing van meer secundaire en hernieuwbare grondstoffen lukt alleen als de complete bouwketen meebeweegt. Daarom zetten we binnen Hendriks in op een nieuw ecosysteem (zie illustratie). Onze Modulefabrique® vormt als bewerker en verwerker een belangrijke schakel tussen leveranciers van circulaire en biobased grondstoffen (waaronder onze eigen circulaire grondstoffen bv) en de bouwplaats. Samen met co-makers maakt de Modulefabrique van duurzame grondstoffen modulaire elementen. Enkele voorbeelden:
- Bij al onze projecten passen we circulair beton toe (in samenwerking met NXT Building)
- De circulaire breedplaatvloer (ontwikkeld in samenwerking met Geelen Beton). Bestaat voor 30% uit granulaat dat door de NXT Separator gewonnen is uit betonpuin.
- Circulair slopen is onze nieuwe norm
- Voorjaar 2025 hadden we een primeur met de toepassing van de eerste circulaire gevelsteen (85% gerecycled materiaal en koudgevormd) in samenwerking met NXT Building. Deze steen passen we zoveel mogelijk toe in al onze projecten.
- Met houtbouw (onder andere HSB en CLT) komen we in 2025 ook flink op stoom met maar liefst 6 projecten.
- Binnen het innovatieproject EcoFab ontwikkelen we onder andere plaatmateriaal van Europees gekweekt bamboe.
- Samen met andere bouwers, boeren, corporaties en overheden uit de regio Noordoost-Brabant tekenden we eind 2025 de biobased Deal ‘Veur Mekaor’. 24 partijen beloven samenwerking om biobased bouwen in de regio te versnellen.
- In Son hebben we gronden beschikbaar gesteld voor de teelt van olifantsgras (Miscanthus), een hernieuwbare grondstof voor biobased bouwmaterialen.
- En er volgt meer!

Best practices
Gewoon handen uit de mouwen en al doende leren is ons motto. Dat laten we ook zien in onze vlogreeks Stofwisselingen. Maar ook in andere projecten hebben we al ervaring opgedaan:
- Bij een project voor BrabantWonen aan de Mozartsingel in Den Bosch vangen we regenwater op voor toiletspoeling en passen we veel biobased materialen toe: houtconstructie-elementen, isolatie van houtvezel, keramische gevelbekleding met een vulling van hout (Kerloc), gerecyclede gipsplaten en bitumen en sedum op het dak. De hoofddraagconstructie voeren we uit in Cross Laminated Timber (CLT). In het gebouw ligt in totaal 709 ton CO2-opgeslagen, ruim 32 keer meer dan in een traditioneel gebouw. Onze ervaringen met het project en de gebruikte materialen legden we vast in een whitepaper. Deze kun je hieronder downloaden.
- Een ander voorbeeld is onze bijdrage in het meest duurzame bouwteam van Nederland, waarmee we in Waalre aan de slag zijn gegaan: bestaande woningen fungeerden hier als donor voor de nieuwbouw en we pasten circulair beton toe. Zo behaalden we een flinke CO2-reductie van 276 ton.
- Bij onze projecten Rietland in Beek en Donk en Groote Hoeven in Someren pasten we een Madaster materialenpaspoort toe. Doel van zo’n paspoort is afval in de toekomst te elimineren door materialen een identiteit te geven.
Zelfvoorzienende, circulaire woning: het nieuwe normaal
We zijn trots op bovenstaande voorbeeldprojecten, maar tegelijkertijd hebben we als bouwer in de praktijk ook vaak te maken met beperkingen in circulaire ambities; zo zijn we bijvoorbeeld sterk afhankelijk van de besluitvorming van een opdrachtgever. Daarom nemen we het heft in eigen hand. We bouwen in eigen beheer een zelfvoorzienende, circulaire koopwoning: de TerugWINwoning®. Het casco wordt vervaardigd van hout uit de eigen fabriek van Hendriks Houtconstructies. We passen onder andere ook duurzame materialen van eigen makelij toe, zoals circulair beton, biobased isolatieplaten van mycelium (schimmeldraden) en een circulaire baksteen die niet gebakken hoeft te worden. De ambitie is uiteindelijk een off-grid-woning, dus zonder aansluiting op nutsvoorzieningen én de meest duurzame vorm van energieopwekking, inclusief opslag. Ook natuurinclusiviteit en biodiversiteit nemen we mee. De realisatie van de 1.0-versie, een demonstratiewoning, is afgerond (locatie Koning Willem I College in Veghel) en we ontwikkelen nu een versie 2.0 en 3.0 een opschaalbaar concept waar ook echt in gewoond gaat worden zodat we ook gebruikservaringen kunnen monitoren. Het doel is een nieuwe standaard: zelfvoorzienend en circulair wonen als het nieuwe normaal, daar gaan we voor.
Lees meer over de TerugWINwoning
Europese subsidie voor baanbrekend innovatieproject
Dit alles krijgt een extra impuls door de meerjarige subsidie die we ontvangen hebben van het Europees innovatiefonds OPZuid voor het innovatieproject EcoFab. In dit innovatieve project, dat een initiatief is van Hendriks, bundelen spelers in de bouwbranche en kennis- en onderwijsinstellingen de krachten om de transitie naar een duurzame sector versnellen door het gebruik van circulaire en biobased materialen. Met als uiteindelijk resultaat: opschaalbare woningen. Meer informatie over EcoFab vind je op www.ecofab.nl.
Vlogreeks ‘Stofwisselingen’: materiaaltransitie begint bij gewoon doen
Stofwisselingen is een terugkerende videoreeks van Hendriks waarin we kennis en ervaringen delen over circulaire en biobased grondstoffen en producten in de bouw. Open, toegankelijk en zonder omwegen. We laten ook externe partijen aan het woord, mensen en organisaties die pionieren, samenwerken en durven afwijken van de standaard. In deze reeks laten we zien dat verandering niet ontstaat door eindeloos plannen maken, maar door gewoon te beginnen. Door te experimenteren. Door fouten te maken. Door samen te leren.
Bekijk hier de hele reeks
Meer weten over biobased en circulair bouwen? Lees onze whitepaper.
In samenwerking met duurzaamheidsaanjager Jan Willem van de Groep maakten we deze whitepaper: ‘Biobased en circulair bouwen. Wat is nu al haalbaar?’ Met onder andere onze ervaringen uit het circulaire project Mozartsingel Den Bosch en een overzicht van materiaalalternatieven die nu al op de markt zijn.
Op de hoogte blijven van onze innovaties?
Schrijf je in voor onze themanieuwsbrief Circulair & Duurzaam Bouwen
Publicaties:
- Duurzame en betaalbare woningbouw versneld van de grond in Nieuw Brandevoort – Huisnummer najaar 2025
- Themanieuwsbrief Duurzaam & Circulair bouwen – mei 2025
- In gesprek met.. over circulair industrieel bouwen, Lente-akkoord 2.0 maart 2025
- Met urban mining een (bak)steentje bijdragen aan betere wereld, Huisnummer najaar 2024
- Europese subsidie voor baanbrekend project rondom circulair en biobased bouwen, Huisnummer najaar 2024
- Circulaire breedplaatvloer: resultaat samenwerking Geelen Beton en Modulefabrique, Huisnummer voorjaar 2024
- Samen grenzen verleggen met WikiHouse-bouwsysteem, Huisnummer voorjaar 2024
- Woningbouw in hout – Handboek voor Corporaties, Centrum Hout & RVO, feb 2024
- Arac-breker zorgt voor schoon beton, Impact Magazine – Kwartiersmakers in de bouw, nov 2023
- Is beton te combineren met circulair bouwen? Platformbijeenkomst Lenteakkoord 2.0 juni 2023
- Circulair slopen in Vlijmen, Huisnummer voorjaar 2023
- Voorop in circulariteit op landelijk niveau, Huisnummer voorjaar 2023
- Zelf de toon zetten in circulair en biobased bouwen, Huisnummer voorjaar 2023
- Kwaliteitsaspecten bij fabrieksmatig bouwen: 5 interviews, Lente-akkoord maart 2023
- Themanieuwsbrief Duurzaam & circulair bouwen, december 2022
- Circulair en kostenbewust bouwen met eigen materialen, Huisnummer najaar 2022
- Voorop in de materiaaltransitie met baanbrekende innovaties, Huisnummer voorjaar 2022
- Themanieuwsbrief duurzaam & circulair bouwen, februari 2022
- Nu ook circulaire module in Renovatiecalculator®, Huisnummer najaar 2021
- 100% circulaire en biobased gevelbekleding Kerloc in trek, Gevelbouw oktober 2021
- Toepassing CLT en HSB, project Mozartsingel Den Bosch, Inspiratieboek woningbouw in hout 2021
- Tweedehands wordt eerste keus, Meij Magazine voorjaar 2021
- Themanieuwsbrief Duurzaam & Circulair bouwen, april 2021
- 8 Brabantse corporaties zetten learning community op, februari 2021
- Themanieuwsbrief Duurzaam & Circulair bouwen, november 2020
- Corporatie ‘Thuis zet in Aalst-Waalre eerste stapje in circulair bouwen, Eindhovens Dagblad juni 2020
- Themanieuwsbrief Duurzaam & Circulair bouwen, april 2020
- Eerste toepassing materialenpaspoort Madaster, Huisnummer najaar 2019
- Bestaande woningen als donor in circulair nieuwbouwproject, Huisnummer voorjaar 2019
- Met ontwikkelplannen Bosrijk voorbereid op circulaire toekomst, september 2019
