Overeenkomst voor Miscanthusteelt op ontwikkelgronden

Terug

Duurzaam bouwen begint bij bewuste keuzes voor de juiste grondstoffen. Daarom zetten wij in op biobased alternatieven. Een daarvan is Miscanthus, ook wel olifantsgras: een snelgroeiend rietachtig gewas met sterke vezels, uitstekende isolerende eigenschappen en een groot vermogen om CO₂ op te slaan. Op onze braakliggende ontwikkelgronden in Son en Breugel wordt dit gewas nu geteeld in samenwerking met Miscanthus Agri. Zo krijgen tijdelijk onbenutte gronden een duurzame bestemming en dragen ze tegelijkertijd bij aan biodiversiteit en koolstofopslag. Miscanthus kan uitgroeien tot een volwaardige bouwgrondstof en biedt volop kansen voor toekomstbestendig vastgoed.

Kansen met Miscanthus

Hendriks ziet volop mogelijkheden met Miscanthus, ook voor de teelt. We zagen een unieke kans voor braakliggende gronden in de Sonniuswijk in Son en Breugel, die voorlopig niet worden ontwikkeld. Om deze ontwikkelgronden toch duurzaam in te zetten, ging Hendriks Ontwikkeling de samenwerking aan met Miscanthus Agri. Deze Brabantse partij uit Haaren wil grondgebruik verduurzamen en landbezitters kansen bieden door duurzame grondstoffen te telen, bestemd voor de (Europese) maakindustrie. “Het gaat om drie percelen, waarvan het eerste van 3,6 hectare dit voorjaar werd aangeplant”, aldus ontwikkelmanager Marc Rijs. “De resterende twee percelen van in totaal 2,5 hectare zijn in 2026 aan de beurt. Dit is grond die Hendriks om niet ter beschikking stelt.”

Teelt van (bouw)materialen

Afgelopen lente startte de teelt van het olifantsgras en reed de Miscanthus-Agri-tractor het eerste en grootste stuk land op om aan te planten. Lucas Peters van Miscanthus Agri: “Het gewas moet zich eerst vestigen, voordat er kan worden geoogst. De verwachting is dat dit vanaf de winter van 2027 mogelijk is, waarbij het in maart en april oogsttijd is. Het grote verschil met gangbare teelten en landbouw: Miscanthus Agri streeft naar een maximale CO2-reductie en CO2-vastlegging.” Marc: “De redenen voor ons om Miscanthus te gaan telen, zijn legio. Met de bruikleenovereenkomst nemen we als gebiedsontwikkelaar ketenverantwoordelijkheid in de volle breedte. We stimuleren de teelt van grondstoffen voor biobased (bouw)materialen en dragen bij aan CO2-opslag en biodiversiteit, en daarmee aan een rijker bodemleven.” Lucas: “Bovendien bevorder je door de beperkte grondbewerking natuurinclusiviteit: voor het aanplanten zijn alleen bemesting en grondbewerking nodig en eventueel enige onkruidbestrijding. Na twee jaar hoef je alleen nog maar de grond op om de Miscanthus te oogsten en van aanvullende bemesting is geen sprake. Miscanthus is dus gemakkelijk te telen. Daar komt nog bij dat deze grassoort niet invasief is. Het vormt dus geen bedreiging voor de lokale natuur en biodiversiteit. En dan heeft de plant ook nog een indrukwekkende levensduur van 20 tot 30 jaar.”

Sterke vezels

Behalve als biobased grondstof voor duurzame bouw levert het hoge, Aziatische reuzengras circulaire grondstof op voor materialen zoals potgrond & substraat, papier en bioplastics. Verder kan het worden toegepast voor bodemreiniging en natuurlijk als sierplant in tuin en landschap. Stefani van Vught, bij Hendriks werkzaam als Adviseur Circulaire & Biobased Bouwmaterialen: “Allemaal mooie en duurzame toepassingen, maar bij Hendriks past Miscanthus uiteraard het beste als grondstof voor bouwmaterialen. Vanwege de sterke vezels, de goede isolerende eigenschappen en de CO2-opslag, is Miscanthus bijvoorbeeld toepasbaar in isolatieplaten. Daarnaast kunnen de vezels worden gebruikt voor inblaasisolatie, wat de energie-efficiëntie van gebouwen verbetert. Of als versterking in composietmaterialen en granulaten. Er worden al kant-en-klare composietproducten ontwikkeld, zoals lichtgewicht vezelbeton dat CO2-uitstoot vermindert”.

De duurzaamheidsaspecten van Miscanthus op een rij

• CO2-opslag: Miscanthus slaat veel CO2 op tijdens de groei, waardoor het een klimaatpositief materiaal is. Zeker wanneer het langdurig wordt vastgelegd in bouwmaterialen.
• Koolstofvastlegging: naast CO2 slaat Miscanthus ook koolstof op. Zowel in de bodem als in de plant zelf. Door de diepe wortels en de opbouw van organische stof in de bodem, draagt het gewas significant bij aan de koolstofvastlegging. Dit maakt teelt van Miscanthus een methode om CO2 uit de atmosfeer te halen en op te slaan, met een potentieel voor de verkoop van koolstofcertificaten (Carbon Credits).
• Circulair: het gebruik van Miscanthus in de bouw draagt bij aan circulaire bouwconcepten omdat het een hernieuwbare grondstof is.
• Lichtgewicht: materialen gemaakt van Miscanthus zijn vaak lichter dan traditionele bouwmaterialen, wat voordelen kan hebben tijdens transport en verwerking.
• Isolatie en akoestiek: naast de thermische isolatie heeft het materiaal ook goede akoestische eigenschappen.

Bouwblokken van olifantsgras

De inblaasvezels van olifantsgras staan dus aan de basis van een innovatieve en duurzame revolutie in diverse industrieën, zoals die van isolatie. Maar er wordt ook veel onderzoek gedaan naar de productie van bouwblokken van olifantsgras, die thermisch isoleren en op termijn als vervanger van kalkzandsteen kunnen dienen. En dan zijn er nog de geluidsabsorberende eigenschappen van de gehakselde Miscanthus, waardoor het gras kan worden gebruikt om geluidswallen langs wegen en spoorwegen te maken. Daarmee lijkt de verdere groei en het gebruik van dit taaie en veelbelovende gewas alleen nog maar kwestie van tijd.

Meer weten ?

Meer weten over bouwen met biobased materialen? Neem dan contact op met Walter Schuurman, manager Circulaire grondstoffen BV (w.schuurman@hendriksmaakthet.nl / 06-53893366) of Stefani van Vught (s.vvught@hendriksmaakthet.nl / 06-13974159)