20 mei 2019

Bestaande woningen als donor in circulair nieuwbouwproject Waalre

Vijftig procent minder primaire grondstoffen gebruiken in 2030. En in 2050 zelfs volledig circulair bouwen. De overheid heeft stevige ambities geformuleerd voor de bouwsector. Woonstichting ’thuis uit Eindhoven zet daar nu al op in met de ontwikkeling en bouw van 25 circulaire nul-op-de-meterwoningen in Waalre. Een vernieuwend en innovatief project, vormgegeven door drie partijen met hetzelfde ambitieniveau: NBArchitecten, New Horizon Urban Mining en Hendriks Coppelmans. “Samen met ’thuis vormen we misschien wel het meest duurzame bouwteam van Nederland.”

Samen op zoektocht

Zestien oude woningen aan de Michiel de Ruijterstraat in Waalre krijgen een tweede leven. Op diezelfde locatie wordt begin 2020 gestart met de bouw van moderne nul-op-de-meterwoningen. Circulair, dus met materiaal dat deels uit de huidige bebouwing komt”, aldus Henk van de Laak. Hij is ontwikkelmanager vastgoed bij ’thuis, de corporatie die in 2018 nog werd verkozen tot meest duurzame van Nederland en de Cobouw Award voor meest duurzame gebouw van Nederland in ontvangst mocht nemen. “Bij dit plan keken we in eerste instantie niet naar budgetten; we zochten vooral naar partijen die ons verder brengen en laten leren. De weg naar circulair bouwen is een zoektocht, maar met dit project zetten we een behoorlijke stap. Door te werken met  partijen die circulair bouwen daadwerkelijk inbedden in hun processen, hebben we de winst deels al te pakken.”

Slimmer grondstoffengebruik

“Er zijn maar weinig partijen die zo duidelijk kiezen voor circulair bouwen als de partners in dit bouwteam”, vertelt Harold van de Ven, samen met Hans van Houtum en Nicky Kouwenberg architect en mede-eigenaar van NBArchitecten. “Veel mensen denken bij duurzaamheid alleen aan energievraagstukken. Maar circulair bouwen gaat veel verder dan dat. Het draait om een veel groter probleem dat op ons afstevent: de kaalslag van de aarde. Wat dat betreft is het al vijf over twaalf. Daarom zetten wij als architectenbureau honderd procent in op circulair bouwen. Wij zijn ervan overtuigd dat we alle partijen daarin kunnen meenemen. Belangrijk, want we moeten toe naar een volwassen industrie waarbij grondstoffen niet meer uit de natuur gehaald worden, maar uit bestaande panden.”

Niet slopen, maar oogsten

Beton terugbrengen naar de basismaterialen grind, zand en cement, nieuwe bakstenen produceren van baksteenpuin, en FSC-hout en dakpannen een tweede leven geven. Heel veel grondstoffen kunnen met de juiste bewerking weer terug in de bouwkolom. Bij het project in Waalre is New Horizon Urban Mining verantwoordelijk voor het ontmantelen van de bestaande woningen. “Het oogsten van materiaal noemen we dat”, zegt Alex Verkuijlen, directeur Oogstbedrijf van New Horizon. “Wij maken van urban mining een economisch verdienmodel. De materialen die we oogsten keren via hoogwaardig hergebruik en up-cyclingoplossingen weer als nieuw terug in bouwprojecten. Met lever-, label- en productgarantie richting de bouwers via onze partners van het Urban Mining Collective. De oogst van de bestaande woningen in Waalre gebruiken we dus als donor voor deze circulaire NOM-woningen en andere projecten.”

Mooi pilotproject

Met het gedeelde besef dat het anders moet in de sector, sloten alle ketenpartners al vroeg aan in het bouwteam. “Zo zorgen we ervoor dat de uiteindelijke kosten niet hoger zijn dan bij lineaire nieuwbouw”, stelt René Beks, directeur Ontwikkeling & Innovaties van Hendriks Coppelmans. “Die uitdaging hebben we onszelf opgelegd. Willen we slagen, dan moeten we allemaal op één lijn zitten en meer doen dan wat standaard is. Kijk, nul-op-de-meter is voor deze partijen helemaal niet spannend meer. Maar dit circulaire bouwproject is een mooie pilot voor ons allemaal. Samen vormen we misschien wel het meest duurzame bouwteam van Nederland. Ons doel is niet alleen laten zien dat circulair bouwen kan concurreren met het traditionele bouwmodel, maar ook dat dit de nieuwe standaard wordt.”

Hendriks Coppelmans maakt wonen geweldig door verder te gaan. Bekijk hier onze visie op circulair bouwen.